« حيات معقول » پيش كشيده‌ايم . براى توضيح مقصود اصلى ، از كلمهء معقول ، تفسير و تقسيمى مختصر در بارهء عقل و تعقل بيان مىكنيم : نخست يك تعريف اجمالى در بارهء عقل را متذكر مىگرديم : تعريف عقل - مىدانيم كه فعاليتهاى بسيار متنوعى در مغز آدمى بوجود مىآيد كه هر يك داراى عوامل و مختصات و نتايج مخصوص به خود دارد . بعضى از اين فعاليتها را با الفاظ مشخص بيان مىكنيم مانند تداعى معانى و تجسيم . هر يك از اين دو فعاليت را در كلمهء مخصوص به خود مىتوان بروشنى دريافت كرد . مثلا تداعى معانى كه عبارت است از تسلسل واحدها يا قضايايى كه بنوعى از ارتباطات زمانى و مكانى و شباهتهاى شكلى و تشابه در علت و غير ذلك ، بدون هدفگيرى استنتاجى ، با دو كلمهء تداعى معانى قابل فهم بوده و به نمود يا فعاليتى ديگر مخلوط نمىگردد ، همينطور است تجسيم ، كه عبارتست از حذف و انتخاب در واقعيات ، يا پذيرش نيست بعنوان هست و يا بالعكس و تأثر از آن حذف و انتخاب و پذيرش كه شبيه به تأثر از عامل واقعى آنها مىباشد . مانند تجسيمهائى كه در تئاترها و نمايشها بوجود مىآيد . ولى عقل و تعقل مانند تداعى معانى و تجسيم كاملا مشخص نيست ، زيرا فعاليتهاى متنوعى را كه در مغز صورت مىگيرند ، تعقل مىنامند . از آن جمله : 1 - فعاليتى در مغز وجود دارد كه براى تحقيق هدف ميان چند چيز كه بعنوان هدف مورد احتمال است ، بجريان مىافتد . 2 - فعاليتى در مغز براى انتخاب وسيله در راه وصول به هدف بجريان مىافتد . هر دو اين فعاليت را تعقل و عامل آن دو را عقل مىنامند . تبصره - تحقيق هدف و انتخاب وسيله كه بوسيلهء عقل صورت مىگيرد ، بر دو نوع است : الف نوع علمى . ب نوع عملى . نوع علمى آن را انديشه‌هاى منطقى با اصولى كه دارد به عهده گرفته است ، مانند تعريف و توصيفها و استنتاجات قياسى منطقى و استقراءهاى تجربى و غير ذلك . نوع عملى آن عبارتست از اعمال و رفتار آگاهانه براى